Silniki benzynowe w modelach latajacych Z każdym rokiem na naszych lotniskach przybywa coraz więcej silników dwusuwowych na tania benzynę Pb95. Było to możliwe dzięki postępowi technicznemu oraz konkurencji firm produkujacych takowe silniki, spadek cen, ciężaru oraz zwiększenie osiagów oraz niezawodnosci silników benzynowych. Nie bez powodu "naszło" mnie na napisanie tego krótkiego artykułu gdyż od dłuższego czasu przejawiam zainteresowanie silnikami benzynowymi ze względu na ich własciwosci. Większa żywotnosć, niskie koszty eksploatacji o czym mogłem się przekonać użytkujac model Funtana90 Kliknij tutaj czy choćby brak kaprysów jak w przypadku silników żarowych i stałosć ustawień które sa prawie stałe niezależnie od pogody. Jakiej pojemnosci silnik i do jakiego modelu Aktualnie w sprzedaży mamy dosć pokazna ilosci firm produkujacych silniki benzynowe, ja postaram się ograniczyć do firm które maja ugruntowana pozycje na rynku modelarskim. Na pewno warto zwrócić uwagę na takie firmy jak: DA (Desert Aircraft), ZDZ, 3W, Roto, i silniki których nie lubie ale o których warto wspomnieć Mvvs. Przegladajac oferty dużych modeli pod silniki benzynowe można zauważyć, że klient ma ułatwione zadanie jesli chodzi o dobór silnika. W ofertach wielu firm mozna kupic konkretne łoże pod konkretny silnik i z góry jest podana zalecana pojemnosć silnika. Większosć markowych silników jest tak dopracowana że maja one bardzo podobne moce z tej samej pojemnosci i chyba lepsze efekty można uzyskać dobierajac odpowiedni tłumik czy najlepiej rurę rezonansowa. Warto też wspomnieć o odpowiednim doborze smigieł, odpowiednio dobrane smigło może zapewnić duży wzrost ciagu statycznego, przekonałem się o tym doskonale zakładajac smigła o tym samym skoku i srednicy babmula, pelikan, biela i róznice między nimi sa naprawde duże a przecież jest więcej firm które produkuja profesjonalne smigła z kompozytów jak f-ma Mejzlik. Jeżeli mówimy o modelach akrobacyjnych należy wspomnieć o pewnym współczynniku pojemnosci (specjalnie nie pisze mocy bo czołowka najlepszych silników maja podobne moce) do wagi modeli. Proszę spojrzec na poniższa tabelkę. Pojemnosc silnika waga modelu Rozpiętosc skrzydeł Ilosć centymetrów szesciennych przypadajacych na jeden kilogram wagi modelu 80 10-11kg 2,3-2,5m około 7,6ccm 100 11-13kg 2,6m około 8,3ccm 150 17-18kg 3-3,1m około 8,6 210 21-27kg 3,3m około 9ccm W tabelce celowo nie wpisałem silników 25 i 50ccm (25ccm 1,8rozp i około 5kg), (50ccm 2,1-2,2m 7-8kg) ponieważ przy tak małych benzynach ciężko jest utrzymać niska wagę modelu w stosunku do pojemnosci silnika (około 6,5ccm na 1kg wagi modelu) ,przy kupnych modelach często spotkamy się z brakiem mocy. Inaczej sie sprawa ma gdy model budujemy sami i wtedy ma się pełna kontrole nad doborem materiałów a co za tym idzie waga. Budujac samemu można zbudować lekki model pod tak mały silnik. Wracajac do tabelki łatwo zauważyć że pożadanym wspólczynnikiem w przypadku modeli akrobacyjnych jest około 8,5ccm na 1kilogram wagi modelu a najlepiej było by gdyby przypadało nawet 9 i wiecej ccm na 1kg, taki wspólczynnik zapewni nam bezpieczna akrobację nisko nad ziemia, gdzie moc ma decydujace znaczenie jesli chodzi o bezpieczenstwo modelu np zawis. Łatwo też zauważyć że praktycznie od 80-100ccm nie ma walki o wagę modelu, można sobie już pozwolić na instalację dymna czy inne gadgety. Instalacja elektryczna To co różni silnik żarowy od benzynowego to aparat zapłonowy, ten niezwykle istotny element silnika benzynowego ma duże znaczenie dla pracy silnika, aktualnie każdy szanujacy się producent na wyposażeniu silników ma zapłon elektroniczny którego zaleta jest bardzo niska waga. Oczywiscie sa jeszcze zacofani producenci silników modelarskich którym jeszcze dużo brakuje do czołowki, do takich silników można zaliczyć TITAN stara seria ZG czy nieudolne przeróbki zaadoptowane z innych urzadzen ZEONAH. Wracajac do tematu, na co zwrócic uwage przy montażu elektryki ? przede wszystkim najlepiej aparat zapłonowy, pakiet zasilajacy, i wyłacznik umiejscowic jak najblizej silnika a najdalej od odbiornika. Ma to na celu zminimalizowanie możliwosci wystapienia zakłoceń powodowanych przez zapłon silnika. Ze względu na zapłon powinno stosować się tylko odbiorniki dobrej klasy a co za tym idzie droższe, ale ten oczywisty wydatek jest jak najbardziej uzasadniony bezpieczeństwem. Pozostaje nam jeszcze pakiet zasilajacy i wylacznik zapłonu, wyłacznik powinien bez problemu radzic sobie z obciażeniem około 1,2A bo tyle bierze zapłon przy najwyższych obrotach silnika (przy niskich około 0,3A), pakiet minimum 1500mah zapewni nam około 2h pewnej pracy silnika. Ze względu na kaprysnosć ogniw ni-mh osobiscie od nowego sezonu będę stosował li-pol wraz z regulatorem napiecia, takie regulatory sa już dostepne w polsce w sklepie skorpion. Aparat zapłonowy powinien być zabezpieczony od drgan silnika np gabka jak również pakiet zaslajacy. Instalacja paliwowa Instalacja paliwowa jest banalnie prosta, w zbiorniku nie występuje cisnienie gdyż instalacja ta jest instalacja bezcisnieniowa. Dzieje się tak dlatego, ponieważ silniki benzynowe sa wyposażone w gazniki z pompa membranowa, umiejscowienie zbiornika paliwa dopasowujemy pod potrzeby akrobacji czyli najblizej SC. W zbiorniku sa tylko 3 doprowadzenia 1-do gaznika 2-odpowietrzenie przelew 3-tankowanie i opróznanie W pierwszym doprowadzeniu do gaznika nie instalujemy żadnych filtrów jak to niektórzy robia w silnikach żarowych, po zalożeniu filtra przed samym gaznikiem niektóre silniki nie pracuja prawidlowo! filtr filcowy znajduje się w samym zbiorniku i jest jednoczesnie cięzarkiem. W drugim doprowadzeniu na górze zbiornika montujemy zawór odpowietrzajaco przelewowy, to dzieki niemu przy tankowaniu wiemy kiedy jest pełen zbiornik gdyż z niego będzie sie wylewac paliwo na zewnatrz modelu, zawór ten pełni też dużo ważniejsza funkcję, gdy ubywa paliwa stale jest wyrównywane cisnienie. Przewód od tego zaworka powinien mieć zrobione ze dwie pętelki i następnie wyprowadzone na zewnatrz aby paliwo nie wylało się w srodku modelu. W trzecim doprowadzeniu sprawa jest chyba jasna, przewodem tym napełniamy i opróżniamy zbiornik. Przewody powinny być zabezpieczone specjalnymi zaciskami aby nie miały możliwosci zsunięcia się, nie ma nic gorszego niż zgasnięcie silnika w zawisie... I schemat instalacji Eksploatacja Silniki benzynowe a szczególnie jednocylindrowe wykazuja bardzo duże drgania, np w modelu staudacher Kliknij miałem cały czas problem z odkręcajacym się silnikiem, zreszta powiem tak: jeżeli jest jakas sruba w modelu niezabezpieczona klejem to na pewno się odkreci !!! należy to potraktować całkiem poważnie dla bezpieczeństwa ludzi jak również modelu. Przekonałem się o tym już w drugim locie gdy odkręciła się jedna sruba mocujaca silnik, w 3 locie odkręciła się sruba mocujaca dzwignie w serwie co mogło doprowadzić do rozbicia modelu. Jesi chodzi o paliwo to osobiscie unikałem podejrzanych stacji paliw, zdecydowanie markowe stacje a paliwo Pb98, osobiscie korzystałem z oleju Castrol który używa się w motocyklach z silnikami 2t jest to dobry wysokiej klasy olej. Na zlocie Żar wymieniajac się informacjami z innymi kolegami dowiedziałem się że równie popularnym olejem jest Motul niestety nie pamiętam dokładnego oznaczenia (oleje syntetyczne) Kilka zasad obsługi i bezpieczeństwa - Nie należy sciagać fajek ze swiec przy właczonym zapłonie, nie należy sprawdzać czy jest iskra bez uprzedniego dokładnego zabezpieczenia masy na swiecy i fajce gdyż brak styku z masa może uszkodzić moduł zapłonu co nie jest odosobnionym przypadkiem. Taki moduł nie da się najczęsciej naprawić gdyż cała elektronika jest zalana żywica, sam koszt zapłonu to kilkaset złoty wiec warto uważac. - Jeżeli producent dopuszcza zasilanie zapłonu elektronicznego napieciem 6V to oznacza, że jest to maksymalne napiecie zasilania a nie że można stosować pakiet 5celowy. Po odłaczeniu pakietu od ładowarki pakiet często ma napiecie nawet 7,5V co może uszkodzić moduł zapłonu. Nie sa rzadkie przypadki uszkodzenia modułu z tego powodu, warto stosować regulator napiecia co zabezpieczy zapłon przed nadmiernym napięciem w przypadku gdy ktos się upiera na 5cel. Zapłon bierze około 1,3A na maxymalnych obrotach tak wiec z zakupem takie regulatora nie będzie problemu. - Aby uniknąć zagrożenia zdrowia należy się stosować do podanych wskazówek: 1-Nie dotykać przewodów zapłonowych w trakcie pracy silnika 2-Przewody elektryczne układu odłączać tylko przy wyłączonym zapłonie. 3-Osoby z rozrusznikiem serca nie powinny wykonywać żadnych prac przy układzie zapłonowym 4-W przypadku opadów deszczu lub sniegu nie należy uruchamiać elektryki w modelu. Powyższe wskazówki nie dotycza polityków z ulicy Wiejskiej, szczególnie te dotyczace zagrożenia zdrowia ;))) Silniki benzynowe w polskich sklepach Tutaj chciałbym przedstawić kilka adresów www gdzie można nabyc takie silniki. SKLEP ADRES WWW MARKA SILNIKÓW Arthobby http://www.arthobby.pl/arthobby.htm ZDZ Modelpartner http://www.modelpartner.ig.pl/indeks.html ZDZ, MVVS RC Skorpion http://rcskorpion.pl/ DA, Moki (dział sklepik) http://www.wieslawchmielewski.com/main/polska.htm DA (najtaniej) Nastik http://nastik.pl/ DA, MVVS, CRRC-PRO Mixmodel http://mixmodel.esco.pl/ ROTO, MVVS OL-PEN http://www.modelarski.com/ MVVS Modelmaking http://www.modelmaking.pl/ires/ MVVS